بزرگترین معدن مس ایران

آشنایی با معدن مس سونگون، بزرگترین معدن مس ایران

<strong style="direction:rtl;text-align:justify">

موقعيت جغرافيايي:

معدن مس سونگون در استان آذربايجان‌شرقي، 100 کيلومتري شمال‌شرقي تبريز، 25 کيلومتري شمال ورزقان در همسايگي جمهوري‌هاي آذربايجان و ارمنستان قرار دارد.

  • طول جغرافيايي 46 درجه و 43 دقيقه شرقي
  • عرض جغرافيايي 38 درجه و 42 دقيقه شمالي
  • ارتفاع متوسط منطقه 2000 متر از سطح دريا (حداکثر 2700 متر)
  • رودخانه‌هاي پخير و سونگون در منطقه جريان دارند

آب‌و‌هواي منطقه سونگون

  • زمستان‌هاي سرد و يخبندان: حداقل درجه حرارت 30- درجه سانتيگراد
  • تابستان‌هاي معتدل: حداکثر درجه حرارت 32 + درجه سانتيگراد
  • حداكثر بارندگي در سال: 350 ميلي متر
  • رطوبت نسبي: 52 تا 58 درصد
  • جهت غالب وزش باد: جنوب‌غربي

فرآيندهاي اصلي مجتمع مس سونگون در حال حاضر:

  • فرآيند استخراج ماده معدني و باطله
  • فرآيند توليد کنسانتره مس
  • فرآيند تامين آب و دفع پساب

ذخیره احتمالی این معدن بیش از 1 میلیارد تن و ذخیره قابل استخراج آن (با توجه به اکتشافات انجام گرفته) حدود ۷۹۶ میلیون تن برآورد شده‌است که در مجموع کل ذخایر قطعی، احتمالی و ممکن در محدوده کانسار سونگون ورزقان حدود ۱/۷میلیارد تن سنگ مس با عیار %61/0 است. در این معدن غیر از فلز با ارزش مس، مولیبدن، طلا، نقره و دیگر عناصر با اهمیت به صورت فلزات همراه وجود دارند.

تاریخچه معدن مس سونگون ورزقان

سابقه معدن مس سونگون به دو قرن پیش (دوره قاجاریه) برمی‌گردد. آثار فعالیت‌های قدیمی به صورت استخراج زیر زمینی در امتداد طول رودخانه سونگون در محدوده پرعیار بوده است. بهره‌برداری از سنگ‌های پرعیار مس تا سال ۱۳۵۱ مکرر صورت پذیرفته است.

عملیات اکتشافی با استفاده از روش‌های نوین و وسایل و تجهیزات جدید از سال ۱۳۲۵ شروع و تا سال ۱۳۵۶ ادامه داشته است. در سال ۱۳۵۶ وجود ذخایر مس از نوع پرفیری توسط کارشناسان زمین‌شناسی کشور محرز گردید. بطوری که در سال ۱۳۷۰ طبق عملیات اکتشافی، ژئو شیمی و ژئو فیزیکی توسط شرکت اولنگ و ایتوک، وجود آنومالی‌های قوی مس و مولیبدین قطعی شد. مطالعات امکان‌پذیری مقدماتی در سال ۱۳۷۰ توسط شرکت SNC کانادا و در سال ۱۳۷۴ توسط شرکت ایتوک انجام شد.

نخستین گمانه کانسار در سال ۱۳۶۸ حفر شد و از سال ۱۳۶۸ تا سال ۱۳۷۱ اکتشافات نیمه تفضیلی توسط شرکت معدنکاری اولنگ و یک شرکت انگلیسی با حفر ۷ دهنه تونل اکتشافی با سطح مقطع ۴ مربع و متراژ کل ۲۵/۲۲۲۴ متر عملیات اکتشافی را ادامه و نیز گمانه‌هایی طی سالهای ۱۳۷۰ تا سال ۱۳۷۱ در بخش شرقی و شمال شرقی توده کانسار تا اسکارن شمالی ۳۰ حلقه گمانه به عمق ۳۰۰۰ متر حفر گردید، تا پارامترهای لازم برای تخمین و برآورد ذخیره، توسط شرکت‌های مزبور فراهم شد.

عملیات پیش باطله نیز از سال ۱۳۷۲ توسط شرکت ترانشه معدن، آغاز و همزمان با انجام اکتشافات تکمیلی و تفضیلی به کمک شرکت‌های مشاور پارس اولنگ و شرکت Rıo tıntı در سال ۱۳۷۸ به پایان رسید.

</strong>